متون عمومی
چهارشنبه 10 بهمن 1397
چهاردهمين مجمع بين المللي انرژي
مسكو، 15-16 مه 2014


بيانيه پاياني تهيه شده توسط فدراسيون روسيه (ميزبان) و جمهوري عراق (كمك ميزبان)
چهاردهمين مجمع بين‌المللي انرژي با حضور 101 هيئت متشكل از نمايندگان دولتها، صنعت نفت و سازمانهاي بين‌المللي در روزهاي 15 و 16 مه در مسكو برگزار گرديد.
موضوعات مورد بحث در چهاردهمين مجمع بين المللي انرژي بشرح ذيل مي‌باشد:
1-    وابستگي روزافزون بازارهاي فعلي انرژي به يكديگر موجب تقويت نياز به گفتگوهاي آگاهانه و مبتني بر سياست آزاد با استفاده از داده‌هاي شفاف مي‌شود. در حاليكه سياستهاي ملي نقش اساسي در تحقق فرصتهاي ايجاد شده توسط جغرافياي جديد انرژي ايفا خواهند كرد اين امر مستلزم همكاري نزديكتر كشورهاي توليدكننده، مصرف كننده و ترانزيت از طريق انجام گفتگو به منظور استمرار فزاينده امنيت جهاني انرژي خواهد بود.
2-    زمانيكه وزراي انرژي به تدوين سياست‌هاي ملي انرژي مي‌پردازند با سطوح عرضه و تقاضاي آتي انرژي كه نمايانگر بي‌ثباتي كليدي است مواجه مي‌شوند. با مقايسه چشم اندازهاي بلندمدت آژانس بين‌المللي انرژي و اوپك براي سال 2014 مي‌توان دريافت كه تقاضا براي سوختهاي مايع در افق 2035 بين 90 تا 125 ميليون بشكه در روز در نوسان است. متغيرهايي هم چون فرضيه ‌هاي بلندمدت و چشم‌اندازهاي اقتصاد منطقه‌اي و رشد جمعيت، تحولات تكنولوژيكي و سياست‌هاي ملي كه هريك به نوبه خود در موضوعاتي  همچون تاثير بالقوه نفت سبك سنگهاي رستي بر بازارهاي انرژي تاثير گذار هستند در تغييرات دامنه تقاضا براي سوختهاي مايع موثر هستند.
3-    روشهاي مورد استفاده براي تهيه چشم‌اندازهاي انرژي متضمن انجام گفتگوي بدون وقفه و مستمر بين سياستگزاران، مقامات اجرائي صنعت و ديگر دست‌اندركاران است. سمپوزيوم‌‌هاي مشترك آژانس بين‌المللي انرژي، مجمع بين‌المللي انرژي و اوپك روش‌هاي خوبي براي نيل به اين هدف بوده وبه قابليت درك و مقايسه بهتر چشم اندازهاي انرژي كمك بسزائي مي‌كند.
4-    سياستگزاران و مديران صنعت بايستي در انتظار وقوع و شكل‌گيري جهت‌دهي مجدد جريان صنعت در دهه آتي باشند به عبارت ديگرآنها بايستي انتظار داشته باشند كه صادرات نفت به امريكاي شمالي كاهش و در عوض صادرات نفت به آسيا افزايش يابد. با توجه به اهميت نظرات و فرضيات متفاوت در خصوص عرضه و تقاضاي مورد انتظار در كل قاره‌ و در سناريو‌سازي و برنامه‌ريزي براي سرمايه‌گذاري در مقياس جهاني ، انجام بحث و گفتگوهاي مستمر ارزشمند مي باشد.
5-    ظهور نفت و گاز غيرمتعارف موجب كشف ذخاير جديد و ورود آنها به بازارهاي جهاني انرژي و دستيابي به پيشرفت‌هاي فن‌آوري مي‌شود هم چنين موجب غني شدن تركيب عرضه انرژي جهاني گرديده و امنيت جهاني انرژي را تقويت مي‌كند. اين موضوع همچنين مويد اين است كه ذخاير هيدروكربني جهان در حال اتمام نيست.
6-    توليد از منابع غيرمتعارف بايستي با الزامات زيست محيطي و اجتماعي سازگارباشد. بايستي مقررات مناسبي براي حفظ منابع آب و همكاري مستمر با نهاد هاي مربوطه ودست‌اندركاران وجود داشته باشد تا متضمن توسعه پايدار و مسئولانه اين منابع باشد.
7-    در حاليكه به نظر مي‌رسد كه نفت و گاز غير متعارف داراي پتانسيل بالائي باشد با اين حال با نياز به ظرفيت مازاد و ذخاير استراتژيك منافاتي ندارد. در صورتيكه سهم منابع غير‌متعارف در تركيب انرژي به شكل چشمگيري افزايش يابد سئوالي كه مطرح مي‌شود اين است كه با توجه به هزينه ها و نقش غير متعارف ها در جريان قابل اتكاي تجارت و امنيت جهاني انرژي، ميزان كافي ذخاير  ظرفيت مازاد چگونه تعيين خواهد شد؟
8-    انتظار مي‌رود در سالهاي آتي صادرات گاز طبيعي مايع شده به ميزاني كه بتواند به شكل بالقوه در شرايط تاثيرگذار باشد صورت بگيرد. سياستگزاران در كشورهاي وارد كننده گاز طبيعي مايع شده در حال ارزيابي روابط خود با عرضه‌كنندگان بلندمدت همچنين يافتن منابع گاز و عرضه‌كنندگان جديد گاز طبيعي مايع شده هستند، در اين بين سياستگزاران در كشورهاي صادر كننده گاز طبيعي مايع شده نيز در حال تجزيه و تحليل اوضاع سرمايه‌گذاري براي ظرفيت آتي براساس موافقت نامه هاي مورد انتظار براي برداشت هستند. گفتگوي جدي و مستمر توليد كننده - مصرف كننده براي تصميم سازي جامع در بازار جهاني كه متاثر از وابستگي در زنجيره عرضه انرژي و همچنين تلاقي آن با ديگر بخشها و ماوراي مرزهاي كشورها است حياتي خواهد بود.
9-    تجزيه و تحليل نكات مثبت پيشنهادات براي تعديل قراردادهاي گاز مستلزم گفتگو است. قراردادهاي بلندمدت مبتني بر قيمت نفت به امنيت عرضه و تقاضا كمك شاياني كرده و موجبات ايجاد اطمينان براي سرمايه‌گذاري در كشورهاي توليدكننده را فراهم مي‌كند. به نظر كشورهاي واردكننده اين قراردادها مي‌توانند به شكل بالقوه علائم بازارهاي كوتاه تا ميان مدت را با يكديگر تلفيق كنند. مبنا قراردادن قيمت‌هاي تك محموله به جاي ساختارهاي قيمت‌گذاري  مبتني بر قيمت نفت در قراردادهاي گاز اين سئوال را مطرح مي‌كند كه شركتها چگونه به تامين مالي پروژه‌هاي  پر هزينه گاز خواهند پرداخت؟ تحت هر شرايطي، سياست با ثبات و بلندمدت و چارچوب نظارتي براي حمايت از نياز به سرمايه‌گذاري فزاينده به منظور برآورده كردن رشد تقاضاي جهاني مورد نياز خواهد بود.
10-    در خصوص تلاشهاي گسترده براي  حصول اطمينان از تامين انرژي پايدار براي همه، راه هاي زيادي وجود دارند. بهره‌‌گيري كارآمد از منابع موجود در زمره محركه هاي لازم براي انجام اين كار است با اين حال حمايت دولت از انرژي خورشيدي و باد در كنار ديگر انرژي هاي تجديد پذير و توان بالقوه براي استقرار فنآوري اطلاعات در دنياي انرژي نيز داراي ارزش هاي مثبتي هستند. استفاده بيشتر از انرژي هاي پاك مي‌تواند از طريق تنوع بخشي به تركيب انرژي موجب  تقويت بخش هاي ملي انرژي شده و زمانيكه آنها هماهنگ با  ظرفيت توليد ايجاد شده كار مي‌كنند به انعطاف‌پذيري كل سيستم بيافزايد.    
11-    افزايش ميزان استفاده از انرژي هاي پاك و ايجاد تفكر خلاق در خصوص مشاركت بخش دولتي و خصوصي به ويژه موارديكه به دنبال افزايش دسترسي به انرژي مي‌باشد مستلزم بهره گيري از سازو كارهاي جديد و نوآورانه است. تجربيات كلي نشانگر آن است  كه وجود چارچوب حقوقي و نظارتي مناسب يكي از لازمه هاي موفقيت است. ضمناً دستيابي سريع‌تر به هدف افزايش استفاده از فن‌آوري هاي انرژي پاك مستلزم سرمايه كافي و مشاركت بخش خصوصي است.   
12-    اتخاذ سياستي كه مي‌بايستي تقاضاي فزاينده انرژي را با چالش‌هاي جهاني آب و هوائي متعادل كند موجب تشديد تمركز بر سيستم سوختهاي انعطاف‌پذير و قابل اتكا براي جايگزين شدن تجديدپذيرها در توليد برق شده است. رويكردهاي مرتبط همچون تحقيق و توسعه براي شبكه‌هاي هوشمند،  جمع‌آوري و ذخيره كربن و فن آوري هاي ديگري كه ممكن است موجب اعمال تغييرات در راستاي مصرف كارآمد و پايدارتر انرژي و افزايش انعطاف‌پذيري كلي در سيستم‌هاي انرژي ‌شود مستلزم توسعه زيرساخت هاي مربوط به بازار است.
13-    در حاليكه جايگزيني انرژي ها با يكديگر زمان‌بر است و پيشرفت سريع‌تر در سطح ملي و منطقه‌اي لازم خواهد بود تا بتوان استفاده از فن‌آوري هاي پاك‌تر را افزايش داده و انتشار آلاينده‌ها را  مطابق با اهداف مندرج در مذاكرات تغييرات آب و هوائي كاهش دهد. همكاري هاي بين‌المللي، دسترسي همگان به فن‌آوري  و دانش فني و همچنين تامين مالي كافي همگي از لازمه‌هاي حركت جهاني به سوي اقتصاد كم كربن است.
14-    بهبود كارآيي انرژي در تمامي انواع سوخت ها داراي توان بالقوه براي كاهش انتشار آلاينده‌ها و ارتقاء پايداري است كه مي‌تواند در سطوح متفاوت تقريباً توسط كليه كشورها و اقتصادها صورت بگيرد. راههاي متفاوتي شامل تامين مستقيم مالي هزينه‌هاي كارهاي تحقيق و توسعه ، اجراي هدفمند سيستم‌هاي مالياتي و يارانه‌اي و تعديل‌هاي مرتبط با كل نظام قانونگزاري همگي از راههاي ملموس پيشرفت هستند.    
15-    راه‌اندازي پايگاه جهاني داده‌هاي  جودي گاز نمونه بارز همكاري موفقيت آميز بين سازمان هاي مشاركت كننده در جمع‌آوري داده ها بود و انتظار مي‌رود بيش از پيش به شفافيت بازارهاي انرژي كمك كند. تغييرات در الگوهاي تقاضاي منطقه‌اي و افزايش تجارت جهاني گاز طبيعي مايع شده حاكي از نياز مبرم بيشتر به داده هاي گاز در مقياس جهاني بوده و بيانگر اين است كه از پايگاه جهاني داده‌هاي  جودي گاز به عنوان منبع جامع داده هاي ماهانه گاز طبيعي در برگيرنده 80 درصد داده‌هاي مربوط به توليد و مصرف جهاني گاز استقبال شده است.
16-    حمايت سازمانهاي ارائه كننده داده‌هاي گاز از تلاشهاي مستمر جودي براي ارتقاء شفافيت داده‌هاي انرژي در ارتقاء ثبات بازار تاثيرگذار است. تاثيرات جودي نفت و جودي گاز در اين خصوص مي‌تواند از طريق قابليت رويت بيشتر و دسترسي فزاينده داده‌هاي شامل ارائه مقدماتي اطلاعات ذخاير و شفافيت بيشتر برنامه‌هاي سياستگزاري تقويت شود. گسترش پايگاه داده‌هاي جودي به منظور تعميم به ديگر منابع انرژي هدف مقبولي است كه مستلزم حصول اطمينان از وجود منابع مالي كافي و فرآيندها و ادامه بهبود كيفي جودي نفت و جودي گاز بوده و در نهايت منجر به ايجاد جودي داده‌هاي انرژي مي‌شود.
17-    معماري معاصر انرژي جهان متشكل از ترتيبات سازماني پيچيده در راستاي برآورده كردن نيازهاي بازيگران انرژي در مناطق مختلف ولي وابسته به يكديگر است و به اولويت هاي خاص كشورها همچنين چالش هاي مشترك جهاني مي‌پردازد. بهينه كردن عملكرد اين معماري از نقطه نظر فراتر رفتن از مجموعه سنتي گفتگوها و بهره‌گيري بيشتر از هيئت اجرائي مجمع بين المللي انرژي و بستر فراهم شده توسط مجمع حائز اهميت است. در اين بين دست‌اندركاران به استفاده از فرصتهاي همكاري فزاينده تشويق مي‌شوند.
18-    همكاري مجمع بين‌المللي انرژي با ديگر مؤسسات براساس مندرجات بيانيه كانكن و برنامه كاري مشترك آژانس بين‌المللي انرژي، مجمع بين‌المللي انرژي و اوپك نتايج مثبتي در راستاي ارتقاء درك بهتر از طيفي از موضوعات مهم و تأثيرگذار در امنيت جهاني انرژي شامل چشم‌اندازهاي انرژي، قيمت‌گذاري و شفافيت داده‌هاي بازار انرژي را در برداشته است.
19-    مجمع بين‌المللي انرژي بخش مهمي از معماري جهاني انرژي و ساز و كار مهمي براي ارتقاي امنيت انرژي است. منشور مجمع بين المللي انرژي بستر جامع و بي طرفي را براي انجام گفتگوهاي توليدكننده، مصرف كننده فراهم آورده است كه طي مدت نسبتا كوتاهي پيشرفت قابل تقديري داشته است. كشورهاي مجمع بين‌المللي انرژي با جديت تمام خود را در خصوص استمرار فعاليت هاي مجمع و موفقيت آن متعهد دانسته و در پي بررسي راه هايي براي تقويت و اجراي بخش 5 منشور مجمع بين المللي انرژي هستند.
20-    اعضاي مجمع ضمن تشكر از فدراسيون روسيه براي ميزباني موفقيت‌آميز چهاردهمين اجلاس وزارتي مجمع تشكر كرده و از ميزباني  الجزاير براي پانزدهمين اجلاس وزارتي مجمع در سال 2016 و همچنين كمك ميزباني قزاقستان استقبال كردند.